Ünlü Harf Düşmesi

Nomuli dilinde ünlü harf düşmesi durumu sesli harflerle biten ön eklerde mevcuttur. Örneğin “bi-“ ön ekini ele alalım “polo” kutup demektir çift kutuplu demek için “biplo” denir yani “polo” kelimesindeki kelime başındaki sessiz harften sonra gelen sesli harf düşer p harfi l harfine bağlanır. Fakat “polo” değil de “ponto” olursa kelimede harf düşmesi gerçekleşmez “biponto” olur. Sessiz harfle biten ön ekler ünlü harf düşmesine sebep olmaz.

Şimdi ön eklerle örneklendirerek kavrayalım bu durumu:

NORMAL KELİME ÖN EK HARF DÜŞMELİ KELİME
Rivo (devrim) Ki- Kirvo (devrim lideri)
Polo (kutup) Bi- Biplo (çift kutuplu)
Birödero (erkek kardeş) Ve- Vebrödero (kayınbirader)
Laborhoto (ücret) Po- Polborhoto (rüşvet)
Nadaraka (doğal) A- Andaraka (doğal olmayan)
Vidi (görmek) Na- Navdi (yanlış görmek)
Veni (gelmek) Re- Revni (tekrar gelmek)
Valo (değer) Re- Revlo(zam)
Reputazo (itibar) Mu- Murputazo (itibar sahibi)
Legi (okumak) Me- Melga (okunmuş)
Legi (okumak) Te- Telgi (okutmak)
Keti (yazmak) ie- iekti=yazı haline gelmek
Legi (okumak) Se- Selgi (okunmak)
Lege (okuyarak) Mi- Milgi=okuyarak olmak
Fafite (sustu) Si- Siffiteus (eğer sussaydı)
Keti (yazmak) Ma- Makto (yazan kişi)
Labori (çalışmak) E- Elbora kuro (çalışan araba)
Furena (yanlış) i- İfrena (çok yanlış)
Furena (yanlış) u- Ufrena (en yanlış)
Gala (büyük) Ani- Anigla (az büyük)
Kiça (küçük) Anu- Anukça (en az küçük)

İşte nomulide ünlü harf düşmesine yol açan tüm ekler bunlardı

Reklamlar

Çoğul eki sistemi

“Y harfi” her zaman çoğul ekidir

Bildiğiniz üzere “y” harfinden sonra sessiz harfle başlayan bir son ek varsa “y” harfi “i” harfine dönüşür

Örneğin: domo=ev, Domoy=evler

7b) alternatif çoğul eki sistemi:

Bu sistem –y son ekli çoğul ile aynı işlevi görüyor fakat kelimenin sondan bir evvelki harfinin tekrarlanmasıdır bu alternatif çoğul sistemimiz. Nomuli sözlüğünde örnekleri mevcut fakat biz yine de burada göz atalım hangi harfler nasıl çoğul yapılır diye

Tekil form örneği Çoğul form örneği(evvelki harf sessiz) Çoğul form örneği(evvelki harf sesli)
-ao -ayyo -ayyo
-eo -eyyo -eyyo
-io -iyyo -iyyo
-uo -uyyo -uyyo
-üo -üyyo -üyyo
-öo -öyyo -öyyo
-xo -ekesso -kesso
-bo -ebbo -bbo
-ço -eço -çço
-do -eddo -ddo
-fo -effo -ffo
-go -eggo -ggo
-ho -ehho -hho
-êo -êyyo -êyyo
-jo -ejjo -jjo
-ko -ekko -kko
-lo -ello -llo
-mo -emmo -mmo
-no -enno -nno
-oo -oyyo -oyyo
-po -eppo -ppo
-ro -erro -rro
-so -esso -sso
-sho -eşşo -şşo
-to -etto -tto
-vo -evvo -vvo
-yo -eyyo -yyo
-zo -ezzo -zzo

Örnekte verelim

Libro=kitap / Liberro=Kitaplar
Planeto=Gezegen / Planetto=gezegenler